Παρακέντηση (FNA) Θυρεοειδούς

Τι είναι η FNA του Θυρεοειδούς;

Η παρακέντηση (Fine Needle Aspiration – FNA) ή βιοψία με λεπτή βελόνα του θυρεοειδούς αδένα είναι μια διαγνωστική εξέταση που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση όζων και άλλων ανωμαλιών στον θυρεοειδή αδένα. Πρόκειται για μια απλή, ανώδυνη και ελάχιστα επεμβατική μέθοδο, κατά την οποία, υπό την καθοδήγηση του υπερήχου, λαμβάνεται δείγμα κυττάρων από τον θυρεοειδή αδένα για κυτταρολογική ανάλυση.

Ποιες είναι οι ενδείξεις για την FNA του θυρεοειδούς;

Η FNA του θυρεοειδούς πραγματοποιείται συνήθως στις εξής περιπτώσεις:

• Παρουσία ύποπτων ή μεγάλων όζων.
• Αξιολόγηση της φύσης όζων που είναι ασαφείς ή υπό αμφισβήτηση μετά από υπερηχογραφική αξιολόγηση.
• Ανίχνευση ανεξήγητης αύξησης των επιπέδων θυρεοειδικών ορμονών.
• Κυστικοί όζοι για εκκένωση του υγρού.

Πώς γίνεται η διαδικασία;

1.Προετοιμασία:

Δεν απαιτείται ιδιαίτερη προετοιμασία για την παρακέντηση. Ο ασθενής μπορεί να συνεχίσει τις καθημερινές του δραστηριότητες και να καταναλώσει κανονικά τροφή και υγρά πριν από την εξέταση.

2. Διαδικασία:

• Ο ασθενής ξαπλώνει σε ύπτια θέση και η περιοχή του θυρεοειδούς καθαρίζεται με αντισηπτικό.
• Εφαρμόζεται ξυλοκαϊνη υπό μορφή σπρέι για να ελαχιστοποιήσει ακόμα περισσότερο την πιθανότητα άλγους κατά την δίοδο της βελόνας.
• Μία πολύ λεπτή βελόνα (λεπτότερη από αυτή της αιμοληψίας) εισάγεται στην περιοχή του όζου ή του αδένα υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση για να ληφθεί το δείγμα.
• Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει από τον ασθενή να μην καταπιεί για λίγα δευτερόλεπτα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η καλύτερη ακρίβεια κατά τη διάρκεια της λήψης του δείγματος.
• Μόλις ολοκληρωθεί η παρακέντηση ασκείται ήπια πίεση τοπικά.
• Τα κύτταρα που αναρροφώνται, επιστρώνονται σε γύαλινη αντικειμενοφόρο πλάκα και αποστέλλονται σε έμπειρο ειδικό κυτταρολόγο ο οποίος αφού τα αξιολογήσει στο μικροσκόπιο, θα καθορίσει εάν υπάρχουν ή όχι στοιχεία κακοήθειας.

3. Διάρκεια:

• Η διαδικασία διαρκεί συνήθως 15-20 λεπτά, ενώ οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες αμέσως μετά.

Πιθανοί Κίνδυνοι και Παρενέργειες:

• Ήπιος πόνος ή δυσφορία: Ο ασθενής μπορεί να αισθανθεί ήπιο πόνο ή δυσφορία κατά την εισαγωγή της βελόνας ή λίγες ώρες μετά την παρακέντηση, αλλά γενικά η διαδικασία είναι πολύ καλά ανεκτή. Σε περίπτωση εμφάνισης πόνου, μπορεί να αντιμετωπισθεί με ήπια αναλγητικά ή τοποθέτηση παγοκύστης στην περιοχή.

• Μελάνιασμα ή αιμορραγία: Υπάρχει πολύ μικρός κίνδυνος εμφάνισης μελανιάσματος ή μικρής αιμορραγίας στην περιοχή.
• Λοίμωξη: Αν και εξαιρετικά σπάνιο, υπάρχει μικρός κίνδυνος μόλυνσης στην περιοχή που γίνεται η παρακέντηση.
• Μη διαγνωστικό αποτέλεσμα: Σε ελάχιστες περιπτώσεις το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μη διαγνωστικό (είτε λόγω μεγάλης ποσότητας αίματος στο δείγμα, είτε λόγω απουσίας επαρκούς ποσότητας κυττάρων). Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να απαιτηθεί επανάληψη της διαδικασίας.

Πλεονεκτήματα της FNA:

• Παρακέντηση ακόμα και όζων με πολύ μικρό μέγεθος, που βρίσκονται σε μεγάλο βάθος ή εφάπτονται σε αγγεία.
• Καθοδήγηση της βελόνας στο πλέον ύποπτο σημείο του όζου.
• Ελάχιστα επεμβατική και γρήγορη μέθοδος.
• Ακριβής διάγνωση: Επιτρέπει την αξιολόγηση της φύσης του όζου (καλοήθης ή κακοήθης).
• Λιγότερο επώδυνη και λιγότερο επιβαρυντική από άλλες διαγνωστικές μεθόδους, όπως η χειρουργική βιοψία.
• Χαμηλός κίνδυνος επιπλοκών.

Αποτελέσματα της Εξέτασης:

Τα δείγματα που λαμβάνονται μέσω της παρακέντησης, αποστέλλονται σε έμπειρο, ειδικό κυτταρολόγο για κυτταρολογική ανάλυση.

Τα αποτελέσματα μπορούν να είναι:

• Καλοήθη: Ο όζος είναι καλοήθης και δεν απαιτεί θεραπεία ή χειρουργική αφαίρεση.
• Αδιευκρίνιστα – Ύποπτα: Τα αποτελέσματα δεν είναι σαφή και απαιτούν επιπλέον εξετάσεις ή παρακολούθηση.
• Κακοήθη: Ο όζος είναι κακοήθης και απαιτεί περαιτέρω θεραπεία, όπως χειρουργική αφαίρεση ή άλλες θεραπείες.

Συχνές Ερωτήσεις:

• Πονάει η διαδικασία;

Συνήθως είναι ανώδυνη. Μπορεί να υπάρξει ήπιος πόνος ή δυσφορία στην περιοχή, αλλά είναι γενικά καλά ανεκτή από τους ασθενείς.

• Χρειάζεται αναισθησία;

Δεν απαιτείται γενική αναισθησία, μόνο τοπική αναισθησία με σπρέι ξυλοκαϊνης αν χρειάζεται, η οποία συνήθως δεν είναι απαραίτητη.

• Ποιες είναι οι εναλλακτικές μέθοδοι;

Αν η FNA δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί ή εάν το δείγμα είναι ασαφές, άλλες διαγνωστικές μέθοδοι μπορεί να περιλαμβάνουν την παρακολούθηση με υπερηχογράφημα ή τη χειρουργική βιοψία.

Η εξέταση FNA του Θυρεοειδούς διενεργείται στο διαγνωστικό εργαστήριο Εθνικής Αμύνης 32 & στο διαγνωστικό της Θεμιστοκλή Σοφούλη 14 κατόπιν ραντεβού στο T. +30 2310 425 901 από την Ιατρό Ακτινοδιαγνώστη MD, MSc Σταυρίδη Ελίζα καθώς και από τον Ιατρό Ακτινοδιαγνώστη Φιλίππωφ Ευγένιο.